Uước gì một ngày có 48 tiếng, đôi khi tôi có suy nghĩ như vậy, có vẻ như đây là một cảm giác cực kỳ chân thực và phổ biến trong nhịp sống hiện đại. Khi tôi muốn ôm đồm nhiều hoài bão, muốn làm việc thật tốt nhưng cũng khao khát được tận hưởng cuộc sống trọn vẹn hơn.
Tuy nhiên, thực tế phũ phàng là: Nếu vũ trụ thực sự ban cho chúng ta 48 tiếng/ngày, chúng ta sẽ chỉ... nhét thêm gấp đôi khối lượng công việc vào đó và kiệt sức gấp đôi. Vấn đề không nằm ở chỗ chúng ta thiếu thời gian (số lượng), mà nằm ở việc chúng ta đang đánh mất "cảm giác về thời gian" (chiều sâu). Thời gian trôi nhanh là vì não bộ của chúng ta đang chạy ở chế độ "lái tự động" (auto-pilot) bởi những thói quen lặp đi lặp lại.
Hãy cùng thảo luận chủ đề này ở bài viết sau nhé.
Chúng ta không cần thêm thời gian, chúng ta cần chiều sâu
Đã bao nhiêu lần bạn ngước lên nhìn đồng hồ, giật mình nhận ra đã 11 giờ đêm và thầm ước một ngày có 48 tiếng?
Đó là tiếng thở dài phổ biến nhất của thời đại chúng ta. Chúng ta khát khao thời gian như người lữ hành trên sa mạc khát nước. Chúng ta muốn có thêm vài tiếng để hoàn thành dự án, thêm vài tiếng để chơi với con, và trớ trêu thay, thêm vài tiếng chỉ để… ngủ. Xã hội nhồi nhét vào đầu chúng ta một quan niệm sai lầm: Đời sống phong phú nghĩa là làm được nhiều việc nhất có thể. Chúng ta cố gắng nhồi nhét 100 trải nghiệm vào một ngày và gọi đó là "tận hưởng cuộc sống"?
Nếu ngày mai có 48 tiếng, bạn vẫn sẽ thấy thiếu.
Với tư cách là một Nhà Tâm lý học Thời gian, tôi có thể khẳng định: Nếu bạn giữ nguyên tư duy hiện tại, 48 tiếng sẽ chỉ khiến bạn mệt mỏi gấp đôi. Vấn đề không nằm ở chiếc đồng hồ trên tay, mà nằm ở chiếc đồng hồ trong tâm trí bạn. Chúng ta cần một cuộc cách mạng về nhận thức thời gian, không phải một chiếc đồng hồ to hơn.
Dưới đây là 4 góc nhìn đột phá giúp bạn hiểu tại sao bạn không cần thêm thời gian, mà cần sự "kéo giãn" của chiều sâu.
1. Góc nhìn Năng suất: Nghịch lý của Định luật Parkinson
Nhiều người tin rằng thêm thời gian đồng nghĩa với việc họ sẽ thong thả hơn. Tuy nhiên, Định luật Parkinson đã chứng minh điều ngược lại: Công việc luôn tự động phình to ra để lấp đầy khoảng thời gian bạn cho phép cho nó.
Hãy nhớ lại thời sinh viên: Bạn có một tháng để làm bài tiểu luận, nhưng bạn chỉ thực sự "vắt chân lên cổ" vào ba ngày cuối cùng. Tại sao? Vì bộ não chúng ta rất giỏi trong việc tính toán "hạn chót". Nếu bạn có 48 tiếng thay vì 24, bạn sẽ bôi một công việc cần 4 tiếng ra làm trong 40 tiếng. Sự thong thả bạn hằng ao ước sẽ không bao giờ đến; thay vào đó là sự trì hoãn kéo dài hơn và cảm giác cập rập vẫn y nguyên ở những giờ cuối cùng.
Thêm thời gian không tạo ra sự thong thả. Nó chỉ tạo ra một cái bẫy lớn hơn để bạn lún sâu vào sự bận rộn vô nghĩa.
2. Góc nhìn Tâm lý học Thần kinh: Tại sao thời gian trôi nhanh đến thế?
"Chớp mắt đã hết một tuần", "Mới đó đã hết năm". Tại sao càng lớn, chúng ta càng thấy thời gian trôi nhanh?
Tâm lý học thần kinh có câu trả lời: Bộ não là một cỗ máy tiết kiệm năng lượng. Khi bạn sống một cuộc sống lặp đi lặp lại: thức dậy, đi làm theo một con đường, làm 10 việc giống hệt nhau, về nhà và lướt điện thoại - não bộ sẽ bật chế độ Autopilot (lái tự động). Nó sẽ xóa bỏ những ký ức lặp đi lặp lại để dành chỗ cho những thông tin quan trọng hơn. Nếu cả ngày bạn không có gì mới mẻ, não sẽ gộp tất cả lại thành một cái "chớp mắt". Đó là lý do bạn cảm thấy ngày trôi qua cái vèo mà không để lại dấu ấn gì.
Để "kéo dài" thời gian, bạn không cần vặn kim đồng hồ. Bạn phải đưa sự MỚI MẺ vào ngày cũ. Hãy đi một con đường khác để đi làm, thử một thức uống mới chưa bao giờ uống, nói chuyện với một người lạ trong thang máy. Khi não bộ bị buộc phải xử lý thông tin mới, nó sẽ hoạt động tích cực hơn, tạo ra nhiều ký ức hơn, và trong hồi tưởng của bạn, ngày hôm đó sẽ dài hơn đáng kể.
3. Góc nhìn Lựa chọn: Sự tàn nhẫn của Chủ nghĩa Thiết yếu
"Tôi muốn có tất cả". Đây là lời nói dối nguy hiểm nhất của thời đại.
Với tư cách là một Chuyên gia về Chủ nghĩa Thiết yếu, tôi phải khẳng định một sự thật trần trụi: Bạn không thể có tất cả. Tận hưởng cuộc sống không phải là tích tick vào check-list 50 món ăn hay 20 vùng đất phải đến.
Cố gắng tận hưởng mọi thứ thực chất là không tận hưởng gì cả. Nó chỉ là sự tiêu thụ vội vã. Tận hưởng thực sự là khi bạn dũng cảm gạch bỏ 45 thứ vô bổ khỏi danh sách để đắm chìm hoàn toàn vào 5 thứ quan trọng nhất. Sự trọn vẹn đến từ việc dám từ chối. Bạn cảm thấy hối hả không phải vì bạn có ít thời gian, mà vì bạn quá tham lam, muốn nhét quá nhiều thứ "tốt" vào mà quên đi những thứ "tuyệt vời".
Hãy dũng cảm cắt tỉa những điều vô nghĩa, để nhường chỗ cho những điều quan trọng nhất được nở hoa.
4. Góc nhìn Chánh niệm: Sống theo chiều dọc thay vì chiều ngang
Đây là chìa khóa quan trọng nhất để giải phóng bạn khỏi cái bẫy 24 giờ.
Thời gian có hai chiều. Chiều ngang là thời gian của đồng hồ (chronos), đo bằng giây, phút, giờ. Nó là số lượng: 24 tiếng một ngày. Chiều ngang thì hữu hạn.
Chiều dọc của thời gian là sự Hiện diện (presence). Đó là chất lượng của khoảnh khắc. Đây là lúc bạn "sâu" vào hiện tại.
Khi bạn nhấp một ngụm trà mà tâm trí ở đó, không lo nghĩ về email chưa rep, không hối tiếc về quá khứ, khoảnh khắc đó mở rộng ra vô tận. Bạn cảm nhận được vị ấm, mùi thơm, sự bình yên. Đó là khi thời gian "kéo giãn".
Ngược lại, bạn có thể dành 10 giờ đồng hồ bên gia đình nhưng tâm trí lại ở công ty. 10 giờ đó sống trong vô thức, trôi qua mà không để lại một chút giá trị thực sự nào.
Một giờ sống tỉnh thức dài hơn mười giờ sống trong vô thức. Đó là cách chúng ta kéo giãn thời gian mà không cần thêm thời gian.
Vậy nên,
Đừng ước ao một ngày 48 tiếng. 48 tiếng sẽ chỉ là một ngục tối lớn hơn nếu bạn không thay đổi tư duy.
Hãy lấy lại quyền làm chủ 24 tiếng hiện tại bằng cách dũng cảm cắt tỉa những điều vô nghĩa và hiện diện 100% trong từng khoảnh khắc.
Ngay ngày mai, thay vì cố gắng nhồi nhét thêm một việc vào lịch trình dày đặc, bạn sẽ dũng cảm "cắt bỏ" việc gì để cho mình một khoảng không hít thở?